Vermoeidheid

3
vermoeidheid

Vermoeidheid of oververmoeid, iedereen heeft er weleens last van. Vaak is een (extra) goede nachtrust voldoende om weer voldoende fit te worden. Toch komt het ook voor dat mensen chronisch vermoeid zijn. In zulke gevallen voel je je voor een lange periode niet uitgerust. Met alleen een nachtje goed slapen is dit niet zomaar opgelost. Wat kun je doen?

In deze blog gaan we dieper in op de verschillende oorzaken van vermoeidheid, we bespreken de symptomen en leggen uit hoe je het beste met (over)vermoeidheid kunt omgaan. Tot slot bespreken we ook 5 manieren hoe je weer een fit gevoel krijgt.

Wat is vermoeidheid?

Bijna een kwart van de Nederlandse bevolking voelt vermoeidheid. Vermoeidheid is te beschrijven als een futloos gevoel, geen energie hebben en willen slapen. Iedereen ploft wel eens na een intensieve dag op de bank in de hoop dat iemand je komt bedienen. Als dit langdurig aanhoudt is er sprake van oververmoeidheid. Langdurig moe zijn kan het leven negatief beïnvloeden. Het humeur wordt er niet beter op en je haalt niet meer alles uit de kast.

Symptomen van vermoeidheid

Vermoeidheid is meer dan je zomaar moe voelen waarbij je oogleden zwaar aanvoelen en de neiging hebben tot het sluiten van je ogen. Er zijn veel meer symptomen die horen bij vermoeidheid. Deze zijn zowel lichamelijk als psychisch. Deze symptomen houden vaak langer aan, zijn bijzonder hinderlijk en kunnen je hele functioneren op negatieve wijze beïnvloeden.

Lichamelijke symptomen van vermoeidheid

De vermoeidheid is meestal al snel aan het lichaam te merken. Het kost meer moeite je lichaam vooruit te branden, het lichaam werkt niet mee en vaak zien andere mensen de vermoeidheid in je gezicht of houding. De meest voorkomende symptomen zijn:

Psychische symptomen van vermoeidheid

Buiten dat je lichaam niet meer optimaal meewerkt, is ook je geest er niet meer helemaal bij. Je bent minder scherp en je humeur is geen zonneschijn. Hiervan zijn de meest voorkomende symptomen:

man-moe

De belangrijkste oorzaken van vermoeidheid

Langdurige of chronische vermoeidheid heeft een oorzaak die al langer actief is. Er zijn verschillende oorzaken mogelijk. Deze zijn ook weer te verdelen in lichamelijk en psychisch.

Lichamelijke oorzaken van vermoeidheid

Als het systeem van het lichaam uit balans is, kan het lichaam hier slecht op reageren. Lichamelijke oorzaken kunnen zijn dat er ziektes in het spel zijn of doordat het lichaam ontregeld wordt.

Vermoeidheid door ziektes

De meest voorkomende ziektes zijn:

  • Bloedarmoede
  • infectieziektes
  • nier en leverziektes
  • hartproblemen
  • longziektes
  • schildklieraandoeningen
  • Pfeiffer

Vermoeidheid door ontregeling lichaam

Het lichaam is een complex geheel die bestaat uit systemen die samenwerken. Systemen kunnen worden verstoord door:

  • verkeerde voeding
  • gewichtsstoornissen (onder of overgewicht)
  • lichaamsconditie
  • genotsmiddelen (alcohol of drugs)
  • slaapapneu (kort tijdig geen ademhalen tijdens slaap)
  • straling
  • cafeïne
  • infecties of medicijnen

Psychische oorzaken van vermoeidheid

Vaak is vermoeidheid het gevolg van een ophoping van kleine spanningen. Veel druk om ons heen vergt veel energie. Je kan dit maar tot een bepaalde mate hebben. Bekende oorzaken zijn stress en het krijgen van een burn-out.

Vermoeidheid door stress

Tegenwoordig ervaren mensen steeds meer stress door de druk van de maatschappij. Stress komt door angst en zorgen. Wakker liggen door geldzorgen, zorgen om dierbare of tijds- en werkdruk is normaal geworden. Dit geeft vaak een uitgeput gevoel. Vooral omdat hier vaak slaapproblemen bij komen kijken.

Burn-out door extreme stress

De vermoeidheid gaat soms zo ver dat je bijvoorbeeld niet meer op kunt staan van de bank of het gevoel hebt dat je na 10 meter lopen een hele marathon hebt afgelegd. Deze vorm van extreme stress of vermoeidheid kan leiden tot een burn-out.

Vaak blijven mensen die last hebben van een burn-out of chronische stress ook langer met vermoeidheidsklachten rondlopen, zelfs wanneer de periode van stress al voorbij is.

druk van maatschappij

Oplossingen van vermoeidheid: energie terugkrijgen

Word je ook moe van al die vermoeidheid? Gelukkig zijn er veel manieren om weer meer energie te krijgen.

1. Balans tussen rust en beweging

Een veelgehoorde valkuil is je lichaam rust te geven door bijvoorbeeld op de bank te liggen. Je geeft je lichaam inderdaad rust, maar vaak draaien je hersenen juist overuren. In het geval van chronische stress of een burn-out ga je vaak al snel piekeren in je hoofd.

Het is dus belangrijk om de balans te bewaren in het geven van rust tussen lichaam en geest. Alleen maar rust is dus niet optimaal. Lichaamsbeweging is juist goed bij oververmoeidheid. Lichaamsbeweging geeft je nieuwe energie en zorgt ervoor dat je tijdens het sporten ook even je gedachten kunt loslaten. Je neemt door het sporten dus even een mentaal rustmoment.

Uiteindelijk ligt het probleem bij oververmoeidheid vaak bij de geest en niet bij het lichaam. Mentaal zit je namelijk niet lekker in je vel, want je bent continu aan het piekeren. Door je mentaal op iets anders te focussen probeer je je geest rust te geven en het piekeren uit te schakelen.

Technieken voor rust

Uiteindelijk draait het bij mentale vermoeidheid dus om het geven van rust aan de geest. Hoe kun je dit nou het beste doen? Wat zijn succesvolle methodes die bijdragen aan een oplossing voor je vermoeidheid? Hieronder benoemen we een aantal mogelijkheden die je kunnen helpen bij het omgaan met mentale vermoeidheid.

1. Yoga

Yoga, ook wel Hatha-yoga genoemd, maakt een combinatie tussen ademhalingstechnieken (pranayama) en lichaamshoudingen (asana’s). Yoga is vooral bedoeld om fysieke stress los te kunnen laten door te bewegen. Het gaat hierbij om het aannemen van verschillende houdingen die je helpen te ontspannen.

Veel mensen vinden ontspanning bij het uitvoeren van de verschillende oefeningen. Het vergt echter veel tijd wanneer je lichaam niet erg flexibel is om het grootste deel van de oefeningen goed uit te kunnen voeren. Dit kan bij sommigen frustrerend werken, zeker wanneer de yoga in een groep beoefend wordt. Merk je dat yoga frustraties bij je opwekt, laat het dan los en kies voor een andere methode die je vooraf beter beheerst. Frustraties verhogen je stresslevel alleen maar, waardoor je gevoel van vermoeidheid ook toeneemt.

meditatie

2. Mindfulness

Mindfulness is een vorm van meditatie die gericht is op het in het heden leven. Veel mensen ervaren stress door te denken aan straks en toekomst. Bij mindfulness gaat de aandacht uit naar acceptatie. Stress ontstaat door zaken die wij niet kunnen accepteren en het daardoor ook geen plek kunnen geven. Mindfulness helpt je bij het accepteren van bepaalde situaties, waardoor je stresslevel omlaag gaat. De negatieve spiraal van automatische negatieve gedachten moet worden stopgezet om het stressgevoel te doorbreken. Dit kan met mindfulness. Je kunt kiezen om mindfulness in groepsvorm te volgen, maar er zijn ook diverse online trainingen om thuis aan de slag te gaan om de vermoeidheid te verminderen.

Sporten tegen vermoeidheid

Bewegen is een belangrijke factor in het verkrijgen van nieuwe energie. Het is hierbij belangrijk om te beseffen dat je tijdens het sporten eerst moe zult worden. Het lichaam is er echter op gebrand om je na het sporten voor te bereiden op de volgende sportinspanning. Met elke sportinspanning geef je het lichaam namelijk een prikkel om sterker te worden. Cruciaal hierbij is om niet teveel en te intensief te sporten. Je lichaam heeft ook rust nodig tussen het sporten door. Wanneer het lichaam niet kan herstellen verlies je juist conditie en raak je in een neerwaartse spiraal.

Ga rustig van start en bouw de inspanning langzaam op

Begin dus rustig. Een goede graadmeter is dat je mag zweten, maar nog wel moet kunnen praten tijdens het sporten. Als je niet gewend bent om te sporten, dan heb je in het begin veel last van spierpijn na het sporten. Wacht tot de spierpijn verdwenen of sterk verminderd is voor je aan je volgende sportsessie begint. Je weet dan zeker dat de spieren voldoende hersteld zijn.

2. Goede voeding geeft energie

Verkeerde voeding leidt tot vermoeidheid

Voeding is ook een zeer belangrijk aspect bij vermoeidheid. Verkeerde voeding kost je namelijk heel veel energie. Verkeerde suikers, alcohol, cafeïne en kunstmatige toevoegingen zorgen er allemaal voor dat de organen hard aan het werk moeten. Ze moeten deze ‘gifstoffen’ namelijk weer onschadelijk maken. Dit is ook de reden dat veel mensen na het eten vaak moe zijn. Denk aan de zogenaamde after lunch-dip en after-dinner-dip.

Slechte voeding zorgt ervoor dat je organen veel harder moeten werken dan zij normaal gesproken zouden hoeven doen. Nu kunnen de organen dit harde werken meestal wel aan bij een goede gezondheid, maar hier is wel extra energie voor nodig. Wanneer je last hebt van chronische vermoeidheid, kun je je het eigenlijk niet permitteren deze energie te geven aan je organen. Eet dus gezond en voorkom onnodige energieverspilling.

voeding

Focus op gezonde voeding

Maar wat is tegenwoordig gezond eten? En hoe zorg je ervoor dat je organen niet teveel energie van je vragen?

Het is belangrijk om de juiste voedingsstoffen binnen te krijgen. Voldoende eiwitten, gezonde vetten, koolhydraten, mineralen en vitaminen zijn essentieel. Deze zijn het best als ze natuurlijk en puur zijn. Je lichaam kan hier de benodigde vitaminen en mineralen eenvoudig uit opnemen zonder dat het veel energie kost. Natuurlijke voeding die je lichaam goed kan verwerken zijn:

  • groente
  • fruit
  • noten
  • water
  • bonen
  • havermout
  • broccoli

Belangrijk is om de voeding zoveel mogelijk in de oorspronkelijke staat te houden. Natuurlijk mag je de groenten wel koken, maar doe dit niet te lang. Hierdoor gaan er veel vitaminen verloren.

Test je eigen voeding

Test wat verschillende voeding met je doet en je zult gegarandeerd verschil merken. Naast het onnodig verspillen van energie aan het verwerken van ongezond eten zul je ook enkele kilo’s afvallen wanneer je last hebt van overgewicht. Dit heeft tot resultaat dat je je ook fitter gaat voelen en lekkerder in je vel zit.

3. Krijg energie van de zon

Vermoeidheid komt vaak voort uit de hersenen. De zon heeft veel positieve werkingen, waaronder ook op de hersenfunctie. Zo bouwt je lichaam vitamine D op door blootstelling aan de zon. Veel mensen hebben een tekort vaan Vitamine D in hun lichaam, waardoor zij sneller vermoeid raken door een gebrek vaan vitamine D in de hersenen.

Ga veel naar buiten

Zorg dus dat je je dagelijkse dosis zonlicht tot je neemt. In de zomer is dit waarschijnlijk geen probleem met de lange dagen waarin veelvuldig de zon schijnt. Het is echter belangrijk dat je ook in de winter zon en licht tot je neemt. Probeer elke dag even buiten te zijn. Dit kun je doen in vorm van een lunchwandeling of een actieve avondwandeling (wanneer het nog licht is). Je zult merken dat dit je meer energie geeft dan dat het je kost.

Werk je de hele dag binnen op kantoor met kunstmatig licht? Helaas heeft dit niet hetzelfde effect als blootstelling aan de zon. Zorg er dus voor om iedere pauze even in het daglicht te gaan staan.

lopen

4. Je zorgen en problemen oplossen

De vermoeidheid was er met een reden. Misschien heeft die reden met problemen en zorgen te maken. In plaats van conflicten uit de weg te gaan, kan je ze beter oplossen. Bespreek wat je dwars zit en zoek een vriendelijke manier voor jezelf en je medemens om dit te uiten.

5. Houd regelmatige slaapuren aan

Veel mensen denken dat je slaap kunt inhalen om vermoeidheid om te lossen. Echter, extra slapen is niet de oplossing. Wanneer je de hele week slechts 5 uur per nacht slaapt en in het weekend ineens 10 uur per nacht slaapt, voel je je nog steeds niet fit.

Bij een tekort aan slaap zorgt het lichaam ervoor dat de vaste slaap, ook wel de REM-slaap genoemd, aangepast wordt. Bij structureel korte nachten wordt de vaste slaap dus eigenlijk langer gemaakt. Enkel de verdeling van vaste slaap en lichte slaap verandert dus. Het aantal uren dat je slaapt blijft hetzelfde. Het is dus vooral belangrijk om regelmaat in slaapuren aan te houden. Je valt dan ook gemakkelijker in slaap.

Ideale slaapomstandigheden:

  • ventilerende lucht; zet het raam overdag open voor frisse lucht
  • kom een uur voor het slapen niet in contact met veel straling
  • doe geen intensieve dingen die je aandacht vragen voor het slapen
  • drink geen cafeïne ‘s avonds

Gebruik van slaapmiddelen (medicatie)

Als het echt niet lukt om mentale rust te vinden door middel van yoga of mindfulness, dan kun je kiezen voor het gebruik van medicatie om alsnog geestelijk tot rust te komen. Het beste is te kiezen voor producten die gemaakt zijn op natuurlijke basis. Beperkt gebruik van rustgevende slaapmiddelen kan ervoor zorgen dat de rust in je hoofd terugkeert. Dit bevordert je herstel en vermindert je vermoeidheidsklachten.

Doe dit wel altijd in overleg met een huisarts vanwege de mogelijke verslavende werking van sommige medicatie. Bij tijdelijk gebruik is dit echter geen probleem.

6. Overweeg eventueel een doktersbezoek

Het is natuurlijk altijd prettiger om je problemen zelf op te lossen. Als het na de tips toch niet overgaat, kan een bezoek aan de dokter misschien nieuwe inzichten geven. De huisarts zal dan vaak voorstellen om wat bloed af te nemen, zodat er getest kan worden of je wellicht bloedarmoede hebt of bepaalde vitaminen tekort komt. Vitamine B12 is hierbij een vaak genoemde veroorzaker van vermoeidheid. Op advies van de huisarts kun je eventueel aanvullende tabletten of vitaminen innemen.

Conclusie

Vermoeidheid is een probleem waar veel mensen last van hebben. Als er lichamelijke of psychische symptomen opspelen is het verstandig dit probleem serieus te nemen. Het kan verschillende oorzaken hebben. Dit kunnen ziektes zijn, maar ook reacties van het lichaam of soms stress.

Gelukkig zijn er veel oplossingen voor vermoeidheid om je energie weer terug te krijgen. Het is goed om te letten op de balans tussen rust en beweging. Ook een juiste voeding zorgt voor een fit gevoel. Zoek de zonnestralen op en zet je zorgen om in positiviteit. En natuurlijk, zorg voor een optimale nachtrust.

Aan de slag!

Wil je aan de slag en je leven niet meer laten leiden door stress en vermoeidheid? Neem vandaag de eerste stap naar een ontspannen leven. Het boek 'Hollend voor je stress uit' heeft al veel mensen de juiste inzichten gegeven. De eCursus van Frank de Moei is daarnaast een regelrechte aanrader. De cursus is razend populair en heeft al veel mensen geholpen naar een ontspannen leven.

Online cursus: Nooit meer zorgen of stress
Boek: Hollend voor je stress uit

Meer informatie

3 REACTIES

  1. Bovenstaande informatie is voor mij erg verhelderend…..niemand zegt tegen mij burn out, maar dat is het dus wel: inderdaad jarenlang niet zozeer signalen genegeerd, maar niet geweten hoe mijn situatie/gedrag te veranderen en nu na maand thuis al maanden langzaam aan het herintegreren (4 maanden al), medicatie tegen depressie, psychologische hulp en ik blijf maar zo moe, moe en nog eens moe……mooie site, veel informatie, dankje wel……

  2. Inderdaad, zo moe, dat tien meter lopen een marathon lijkt. Nico schrijft, dat het belangrijk is om te luisteren naar je lichaam, en dat tijdens het herstel van een burn-out het belangrijk is je geest rust te geven. Echter, dat werd me niet gegund. “Grenzen aangeven” zei mijn psycholoog. Mijn (ex) werkgever denderde er vierbaans over heen. En iedereen deed mee, manager, HR en bedrijfsarts. Resultaat: na een voorzichtige periode van re-integratie weer volledig thuis, en uiteindelijk 100% arbeids ongeschikt en een gesensitiseerd zenuwstelsel. Nu, meer dan 2 1/2 jaar verder nog steeds beperkt in het aan gaan van sociale contacten, is zelfs wandelen vermoeiend voor mijn hersens, en het gras maaien van 100m2 moet in twee keer. Depressief ben ik niet, gelukkig. Velen denken dat, gezien hun reacties: het mooie weer komt er aan. Maar dat is het niet. Even een te hard geluid, iemand die onverwachts langs komt, of een te sterke wisseling in een gesprek. Al die over-prikkelingen geeft weer die extra intense vermoeidheid. Goed dat er aandacht aan wordt besteed, iemand die het niet kent, zal het ook niet begrijpen.

    • Beste Robert, het is heel frustrerend om dit door te maken. Wanneer je echter goed op je grenzen let zal het moment komen dat het weer steeds beter gaat. Het is belangrijk om hierop te vertrouwen en je niet te druk te maken. Dit is echter makkelijker gezegd dan gedaan. Mindfulness kan je hier wellicht bij helpen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER