Vermoeidheid

3
vermoeidheid

Vermoeidheid of oververmoeid, iedereen kent het wel. Je hebt het gevoel dat je lichaam zwaarder is dan gewoonlijk, iedere taak is er eigenlijk eentje teveel en je hebt nergens de kracht voor. Af en toe eens moe zijn is heel normaal. Na een korte nacht voelen we ons allemaal wat moe. Echter, wanneer je altijd moe bent valt dat helaas niet op te lossen met een goede nacht slaap.

De belangrijkste oorzaken

Vermoeidheid die langer aanhoudt wordt niet veroorzaakt door een korte nacht. Wanneer deze opgevolgd wordt door een goede nachtrust, dan is de vermoeidheid eigenlijk alweer verdwenen. Langdurige vermoeidheid heeft een oorzaak die ook al langer actief is. Chronische stress of een burnout veroorzaken veel verschillende klachten. Sommige mensen krijgen hoofdpijn, anderen hebben veel last van spierpijn. Iedereen ervaart dit weer anders. Wat echter bijna iedereen wel ervaart is vermoeidheidsklachten.

Vermoeidheid door stress of burnout

Wanneer je geen ervaring hebt met chronische stress is het moeilijk voor te stellen dat je echt zo moe kan zijn dat je niet meer op kunt staan van de bank. Het is moeilijk in te denken dat tien meter lopen kan aanvoelen als het lopen van een hele marathon wanneer je je nooit in deze situatie hebt bevonden. Toch kunnen mensen met langdurige vermoeidheid zich zo voelen. Vermoeidheid blijft ook langer aanhouden dan de overige symptomen van bijvoorbeeld stress en een burnout. Het gevoel van extreme vermoeidheid kan nog tot ver na de periode van stress of de burnout voortduren. Hierbij bestaat een bovengemiddelde aantrekkingskracht van de bank of het bed.

Symptomen van vermoeidheid

Vermoeidheid is meer dan je zomaar moe voelen. Als je oogleden wat zwaar aanvoelen en steeds de neiging tot sluiten hebben, dan is dit vervelend als het midden op de dag gebeurt, maar vaak duurt dit gevoel maar even. Er zijn veel meer symptomen die horen bij vermoeidheid. Deze symptomen houden langer aan, zijn bijzonder hinderlijk en kunnen je hele functioneren beïnvloeden op negatieve wijze.

Veelgehoorde symptomen zijn:

Omgaan met vermoeidheid

Wanneer je veel last hebt van vermoeidheid, dan is het belangrijk om de balans te bewaren en goed te herstellen. Het is zeer belangrijk om te luisteren naar je lichaam. Je lichaam geeft aan dat je rust nodig hebt, dus moet je hier ook aan toegeven. Dit betekent echter niet dat het goed is om de hele dag op bed of op de bank te blijven liggen. Hiermee geeft je je lichaam wel rust, maar je hersenen gaan door. Sterker nog, als je lichaam in rust is, dan worden je hersenen vaak actiever. Stress zorgt ervoor dat je hersenen voortdurend bezig zijn met piekeren, en juist dit piekeren is de oorzaak van vermoeidheid.

Je lichaam rust gunnen heeft dus eigenlijk niet heel veel zin. Lichaamsbeweging is juist goed bij oververmoeidheid. Lichaamsbeweging geeft je nieuwe energie en zorgt ervoor dat je tijdens het sporten ook even de gedachten los kunt laten. Je neemt door het sporten dus even een mentaal rustmoment. Dit is beter voor je om met de vermoeidheid om te gaan dan wanneer je echt helemaal niets meer doet. Uiteindelijk is de vermoeidheid in feite mentaal en niet fysiek.

Mentale vermoeidheid

Tijdens herstel van een burnout is het van het grootste belang om je geest rust te geven, zodat deze de kans krijgt om te herstellen. Dit is vaak de grootste uitdaging vanwege de angsten, onzekerheden en het piekeren wat in deze periode vaak volop aanwezig is. Het is daarom aan te raden om aan de gang te gaan met ontspanningsoefeningen, zoals mindfulness en yoga. Wanneer je niet erg lenig bent, dan is mindfulness waarschijnlijk een betere optie.

Laat yoga niet frustreren bij vermoeidheid

Yoga is bedoeld om fysieke stress los te kunnen laten door te bewegen. Het gaat hier niet om intensief hardlopen of squashen, maar eigenlijk om het aannemen van verschillende houdingen. Yoga, ook wel Hatha-yoga genoemd, maakt een combinatie tussen ademhalingstechnieken (pranayama) en lichaamshoudingen (asana’s). Veel mensen vinden hier ontspanning in. Echter, als je fysiek niet erg flexibel bent, ofwel stijf, dan kan het zijn dat het grootste deel van de oefeningen niet naar behoren uitgevoerd kan worden. Dit kan frustrerend werken, zeker wanneer de yoga in een groep beoefend wordt. Merk je dat yoga dit soort frustraties oplevert? Kies dan liever voor mindfulness. Frustraties zullen je stresslevel, en daarmee het gevoel van vermoeidheid, enkel verhogen.

Mindfulness is acceptatie

Mindfulness is een vorm van meditatie waarbij de aandacht uitgaat naar acceptatie. Stress ontstaat door zaken die wij niet kunnen accepteren, waardoor we deze zaken geen plekje kunnen geven. We blijven ermee bezig en dit levert stress op. Mindfulness helpt om de meest uiteenlopende zaken van alledag te accepteren, zodat deze je niet zo bezig houden en geen stress meer opleveren. De negatieve spiraal van automatische negatieve gedachten moet worden stopgezet om het stressgevoel te doorbreken. Dit kan met mindfulness. Mindfulness is in groepsvorm te volgen, maar er zijn ook diverse online trainingen om je thuis te focussen op mindfulness.

Het gebruik van slaapmiddelen

Als het echt niet lukt om je rust te vinden in bijvoorbeeld mindfulness of yoga, dan is het helemaal geen schande om medicatie te gebruiken om je mentale rust te kunnen pakken. Beperkt gebruik van rustgevende slaapmiddelen kan ervoor zorgen dat de rust in je hoofd terugkeert, en dit zal het herstel direct bevorderen. Doe dit wel altijd in overleg met een huisarts vanwege de verslavende werking van deze middelen. Bij tijdelijk gebruik is dit echter geen probleem.

Kunst van het rusten

In praktijk blijkt dat veel mensen het moeilijk vinden om op de juiste manier te rusten. Een goed voorbeeld is de lunchwandeling met collega’s. Wandelen in de buitenlucht is natuurlijk heel gezond. Wanneer je echter continu in gesprek bent met je collega’s krijgt je geest geen rust. Hierdoor krijgt deze dus eigenlijk helemaal geen pauze.

Collega’s waar je eigenlijk niet zo’n goede klik mee hebt zijn natuurlijk het minst goede idee om de pauze mee door te brengen. Toch is het zo dat ook een wandeling met je goede collega’s niet aan te raden is. De kans is namelijk groot dat de gesprekken over het werk gaan, waardoor je geest zich ook in de pauze met het werk bezig blijft houden. Beter is het om alleen te gaan lopen of je even terug te trekken in een afgesloten ruimte. Wanneer je dit kunt combineren met mindfulness oefeningen zal je direct na je rustpauze merken dat je weer meer energie hebt.

Neem bewust rust

De belangrijkste les is om bewust en goed te rusten. Wanneer je moe bent kun je beter een half uur gaan liggen en complete rust nemen. Tijdens dit half uur hoef je niet eens te slapen. Hierna kun je weer verder en weer wat actiefs gaan doen. Wanneer je lichaam weer aangeeft dat je rust nodig hebt neem je weer een half uur complete rust. Wanneer je niet goed rust is de kans groot dat je de hele dag aan het vechten bent tegen je vermoeidheid. Hierdoor raak je alleen maar vermoeider en ligt bovendien een depressie op de loer.

Vermoeidheid en verkeerde voeding

Voeding is ook een zeer belangrijk aspect bij vermoeidheid. Verkeerde voeding kost je namelijk heel veel energie. Verkeerde suikers, alcohol, cafeïne en kunstmatige toevoegingen zorgen er allemaal voor dat de organen hard aan het werk moeten. Ze moeten deze ‘gifstoffen’ namelijk weer onschadelijk te maken. Dit is ook de reden van vermoeidheid na het eten en het is de oorzaak van de zogenaamde ‘after lunch-dip’. Vergeet ook de ‘sapjes’ niet te laten staan. Deze zijn 9 van de 10 keer zoeter gemaakt door suikers toe te voegen.

Slechte voeding zorgt ervoor dat je organen veel harder moeten werken dan zij normaal gesproken zouden hoeven doen. Nu kunnen de organen dit harde werken meestal wel aan, bij een goede gezondheid, maar hiervoor hebben zij wel meer energie nodig. Zij ‘stelen’ dus de energie die je zelf eigenlijk hard nodig hebt.

Focus op gezonde voeding

Het is dus belangrijk om zoveel mogelijk natuurlijke voeding tot je te nemen. Je lichaam kan hier de benodigde vitaminen en mineralen eenvoudig uit opnemen zonder dat het veel energie kost. Uiteraard vallen hier groente, fruit, noten en water onder. Wondermiddelen zijn bonen, havermout, broccoli en gewoon water. Belangrijk is om de voeding zoveel mogelijk in de oorspronkelijke staat te houden. Natuurlijk mag je de groenten wel koken, maar doe dit niet zo lang dat het volledig zacht en misschien zelfs ‘snotterig’ wordt. Dit kan je wel lekkerder vinden, maar dit lange koken zorgt er ook voor dat er veel vitaminen uit de groente verloren gaan.

Test wat verschillende voeding met je doet en je zult gegarandeerd verschil merken. Naast het winnen van de hernieuwde energie zal je ook zeker wat kilo’s afvallen wanneer je wat last hebt van overgewicht. Ook hierdoor krijg je meer energie en ga je weer lekkerder in je vel zitten.

Zonne-energie

Met de zon kunnen we niet alleen energie opwekken in vorm van stroom. De zon is ook heel belangrijk als persoonlijke energiebron. Zorg dus voor je dagelijkse dosis zonlicht. In de zomer is dit waarschijnlijk geen probleem met het warme weer. Het is echter belangrijk dat je ook in de winter zon en licht tot je neemt. Probeer elke dag even buiten te zijn. Dit kun je doen in vorm van een lunchwandeling of een actieve avondwandeling. Je zult merken dat dit zeer snel energie geeft en bovendien veel meer rust geeft dan voor de buis hangen.

Werk je de hele dag in kunstmatig licht? Dit ligt heeft een ondermijnende werking op de energie. Zeker in dit geval is het belangrijk om iedere pauze even in het daglicht te gaan staan. Vermoeidheid komt vaak voort uit de hersenen. De zon geeft het lichaam vitamine D, en hiervan hebben veel Nederlanders tekort. Vitamine D heeft veel positieve werkingen, waaronder ook op de hersenfunctie, en zo dus op de vermoeidheid.

Vermoeidheid en sporten

Bewegen is een belangrijke factor in het verkrijgen van nieuwe energie. Het is hierbij belangrijk om te beseffen dat je tijdens het sporten eerst vermoeider zult raken. Het lichaam is er echter op gebrand om je na het sporten voor te bereiden op de volgende sportinspanning. Met elke sportinspanning geef je het lichaam een prikkel om sterker te worden. Cruciaal is het om niet teveel en te intensief te sporten. Wanneer het lichaam niet kan herstellen tussen het sporten door zal je conditie achteruit gaan en raak je in een neerwaartse spiraal.

Begin dus rustig. Een goede graadmeter is dat je mag zweten, maar nog wel moet kunnen praten tijdens het sporten. Als je niet gewend bent om te sporten, dan heb je veel last van spierpijnen na het sporten. Wacht tot de spierpijn verdwenen of sterk verminderd is voor je aan je volgende sportsessie begint. Je weet dan zeker dat de spieren voldoende hersteld zijn.

Slaap inhalen en regelmaat in slaapgewoonten

Veel mensen denken dat je slaap kunt inhalen om vermoeidheid om te lossen. Echter, extra slapen is niet de oplossing. Mensen zonder vermoeidheid merken dit ook. Wanneer zij de hele week slechts 5 uur per nacht slapen, en in het weekend ineens 10 uur per nacht slapen, dan voelen zij zich in het weekend vaak vermoeider. Het is überhaupt niet mogelijk om meer dan 33 procent van de gemiste uren slaap in te halen. Slaap inhalen is dan ook eerder een gezegde dan een feit.

Bij een tekort aan slaap zorgt het lichaam ervoor dat de vaste slaap, ook wel de REM-slaap genoemd, aangepast wordt. Bij structureel korte nachten wordt de vaste slaap dus eigenlijk langer gemaakt dan dat deze is bij structureel lange nachten. Hierdoor kan je even uitgerust wakker worden. Het is dus vooral belangrijk om regelmaat in slaapuren aan te houden. Je valt dan ook gemakkelijker in slaap.

Bezoek een dokter

Het is natuurlijk altijd prettiger om je problemen zelf op te lossen. Het kan echter helemaal geen kwaad om je vermoeidheidsklachten eens voor te leggen aan je huisarts. De huisarts zal dan vaak voorstellen om wat bloed af te nemen, zodat er getest kan worden of je wellicht bloedarmoede hebt of bepaalde vitaminen tekort komt. Vitamine B12 is hierbij een vaak genoemde veroorzaker van vermoeidheid. Op advies van de huisarts kun je eventueel aanvullende tabletten of multivitaminen gaan slikken.

Aan de slag!

Wil je aan de slag en je leven niet meer laten leiden door stress en vermoeidheid? Neem vandaag de eerste stap naar een ontspannen leven. Het boek 'Hollend voor je stress uit' heeft al veel mensen de juiste inzichten gegeven. De eCursus van Frank de Moei is daarnaast een regelrechte aanrader. De cursus is razend populair en heeft al veel mensen geholpen naar een ontspannen leven.

Online cursus: Nooit meer zorgen of stress
Boek: Hollend voor je stress uit

Meer informatie

3 REACTIES

  1. Bovenstaande informatie is voor mij erg verhelderend…..niemand zegt tegen mij burn out, maar dat is het dus wel: inderdaad jarenlang niet zozeer signalen genegeerd, maar niet geweten hoe mijn situatie/gedrag te veranderen en nu na maand thuis al maanden langzaam aan het herintegreren (4 maanden al), medicatie tegen depressie, psychologische hulp en ik blijf maar zo moe, moe en nog eens moe……mooie site, veel informatie, dankje wel……

  2. Inderdaad, zo moe, dat tien meter lopen een marathon lijkt. Nico schrijft, dat het belangrijk is om te luisteren naar je lichaam, en dat tijdens het herstel van een burn-out het belangrijk is je geest rust te geven. Echter, dat werd me niet gegund. “Grenzen aangeven” zei mijn psycholoog. Mijn (ex) werkgever denderde er vierbaans over heen. En iedereen deed mee, manager, HR en bedrijfsarts. Resultaat: na een voorzichtige periode van re-integratie weer volledig thuis, en uiteindelijk 100% arbeids ongeschikt en een gesensitiseerd zenuwstelsel. Nu, meer dan 2 1/2 jaar verder nog steeds beperkt in het aan gaan van sociale contacten, is zelfs wandelen vermoeiend voor mijn hersens, en het gras maaien van 100m2 moet in twee keer. Depressief ben ik niet, gelukkig. Velen denken dat, gezien hun reacties: het mooie weer komt er aan. Maar dat is het niet. Even een te hard geluid, iemand die onverwachts langs komt, of een te sterke wisseling in een gesprek. Al die over-prikkelingen geeft weer die extra intense vermoeidheid. Goed dat er aandacht aan wordt besteed, iemand die het niet kent, zal het ook niet begrijpen.

    • Beste Robert, het is heel frustrerend om dit door te maken. Wanneer je echter goed op je grenzen let zal het moment komen dat het weer steeds beter gaat. Het is belangrijk om hierop te vertrouwen en je niet te druk te maken. Dit is echter makkelijker gezegd dan gedaan. Mindfulness kan je hier wellicht bij helpen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER