Het hart en met name de hartcoherentie speelt een belangrijke rol in hoe wij functioneren en het heeft invloed op het gevoel van ons welbevinden. Het hart heeft een ritme dan voortdurend varieert. Anders gezegd de tijdsintervallen tussen de hartslagen wisselen voortdurend. Dit noemen we Hart Ritme Variabiliteit (HRV). Het HVR geeft ons informatie over de toestand van het lichaam. Analyse van de HRV laat zien dat het hart gevoelig is voor emotionele veranderingen. De mate van samenhang in de HRV wordt hartcoherentie genoemd. Hartcoherentie is een sterke indicator van emotioneel welzijn.

HeartMath methodiek

Deze methode beoogt om gezond te leren omgaan met emoties met behulp van een hogere hartcoherentie. Door middel van tools leer je in je hart een goed ritme te creëren, waardoor je je brein beter kunt gebruiken. De chaos die soms in je brein ontstaat kun je rustig krijgen, als je regelt dat je hart en brein gaan samenwerken. Het gevolg hiervan is dat je controle houdt over je denken en daardoor ook je handelen. Heartmathmethodiek is geschikt voor jong en oud.

Naast hartslagvariatie gebruikt men bij de HeartMath methodiek ook de hartcoherentie en die heeft betrekking op de regelmaat van de variatie. Hoewel de variatie van een hartslag groot kan zijn, kan deze gelijktijdig chaotisch of regelmatig zijn. De mate van regelmaat in de hartvariatie wordt hartcoherentie genoemd. Ons welzijn is gebaat bij een regelmatig sterk variërend hartslagbeeld. Mensen die doorgaans gelukkig zijn, hebben een hoge hartcoherentie. HetHartcoherentie verhogen van deze hartcoherentie leidt tot een gezond emotionele balans. Om dit enigszins te verklaren moet je weten hoe het hersenenhart systeem werkt.

Hartslagvariatie heeft een regelmaat bij positieve emoties, terwijl bij negatieve emoties dit patroon verandert in chaos. Vroeger wisten we het zeker, ons gevoel zit ons hart. Sinds de publicaties van de Franse neurobioloog, Paul Broca en vele anderen, weten we dat gevoel ook in de hersenen zit namelijk in het limbisch systeem.

Dit gedeelte van de hersenen controleert de emoties en de fysiologie van ons lichaam, ook wel de primaire overlevingsmechanismen genoemd. Dit deel van het brein werkt vaak geheel onafhankelijk van de neocortex, waar ons redeneren huist. Het limbische systeem wordt wel eens het emotionele brein genoemd en de neocortex, het rationele of het cognitieve brein.

Limbische systeemHet emotionele en het rationele brein

De beide breinen zijn met elkaar verbonden en kunnen elkaar beïnvloeden. Zo kan bij het zien van mogelijk gevaar, het emotionele brein al tot een afweerreactie komen, terwijl de analyse van het rationele brein nog moet volgen. Als het rationele brein tot de conclusie komt dat er geen gevaar dreigt dan zendt het signalen naar het emotionele brein, zodat deze tot rust komt. Omdat dit emotionele brein ook de fysiologie controleert is het logisch dat het hart hierop reageert.

Het hart heeft een brein

Wetenschappelijk onderzoek heeft geleid tot de conclusie dat het hart een eigen geheugen heeft. Dit geheugen is in staat om beslissingen te nemen die geheel onafhankelijk zijn van de hersenen in ons hoofd. Het hart kan dus het emotionele brein maar ook het rationele brein beïnvloeden. Het hart kan ons prikkelen tot actie, de bloeddruk verlagen en liefdegevoelens opwekken. Ons gevoel zit dus (ook) in ons hart. Dat het beïnvloeden van de hartcoherentie ook ons gevoelsleven kan beïnvloeden is met deze theorie te verklaren.

Het ritme is belangrijk

Naast het brein en het hart is ook het zenuwstelsel en het endocriene (hormoon) systeem betrokken bij onze emoties. Samen vormen ze een actief netwerk dat communiceert en ons gevoelsleven bepaalt. Elk van deze systemen werkt met een eigen ritme. Deze ritmes kunnen elkaar beïnvloeden, waardoor ze kunnen resoneren. Onder resoneren wordt verstaan dat twee of meer trillingen van (bijna) gelijke snelheid elkaar treffen waardoor een grote vibratie ontstaat. De frequentie van een dergelijke vibratie wordt de resonante frequentie genoemd. Bij een hoge hartcoherentie is er sprake van een dergelijke resonante frequentie. Het systeem vibreert in het o.a. als de persoon in kwestie zich gelukkig voelt. Een sterke resonantie maakt het lichaam efficiënter en daardoor bespaart het energie. Er zijn ook aanwijzingen dat het een positieve invloed heeft op ons leervermogen.

Hartcoherentiemanagement is emotioneel management

Er is dus een relatie tussen het hart en ons gevoelsleven. Emotioneel management is daarom hartcoherentie management en andersom. Een gezond lichaam is emotioneel gezond. Uit de praktijk blijkt dat mensen eerder geneigd zijn, ondanks oprechte intenties, om ongezonde, negatieve emoties voorrang te verlenen boven positieve. Dit gaat gepaard met een lage hartcoherentie. Als een lage hartcoherentie de uitgangspositie is, zal het lichaam daar dus naar streven. Het trainen van de hartcoherentie moet er voor zorgen dat een hoge hartcoherentie de nieuwe uitgangspositie wordt. Het oprecht kunnen ervaren van liefde of waardering voor het leven zorgt voor een gezonde hartcoherentie en daarmee ook een gezond lichaam en een gezonde geest.

Hoe beïnvloedt men nu de hartcoherentie?

Door je emotiemangent anders te gaan regelen. De bekende technieken zoals positief denken en ritmisch ademhalen zijn manieren die hartcoherentie beïnvloeden. Emotiemanagement gaat veel verder. Positief denken zonder positieve gevoelens zijn vaak geen lang leven beschoren. Men komt er steeds meer achter dat emoties veel sneller reizen dan gedachten en frequent het lineaire denkproces omzeilen. Dat betekent dus dat emoties meestal niet de gedachten volgen, maar geheel onafhankelijk van het rationele brein en daarmee onze gedachten beïnvloeden. De sleutel tot beïnvloeden van de hartcoherentie is dus positief voelen en daarvoor kunnen we putten uit het emotionele geheugen. Het Heartmath instituut ontwikkelde feedback apparatuur en methodieken om positieve gevoelens op te roepen en daarmee de hartcoherentie te trainen.

Een snelle en effectieve manier gaat in vier stappen:

  1. Sluit je ogen en adem regelmatig
  2. Verplaats je aandacht naar je hart en voel hem kloppen
  3. Concentreer en stel vast of je hem beter voelt wanneer je in- of uitademtHart
  4. Denk vervolgens aan iemand waar je blij voor kunt zijn of blij van wordt en ga terug naar een situatie waarin dat ook gebeurde. Beleef opnieuw deze situatie en voel die blijheid. Probeer het vast te houden. Gevoelens van liefde, onbezorgdheid, oprechte waardering lijken het beste te werken. Deze psychofysiologische techniek is effectiever gebleken dan het klassiek mediteren of positief denken. Veel mensen beginnen met deze techniek zodra ze wakker worden en herhalen deze tijdens stressvolle gebeurtenissen. Ze proberen het gevoel zolang mogelijk vast te houden zodat het lichaam zich in kan stellen op een hoge hartcoherentie.

De resultaten

Een onderzoek uit 1998 wees uit dat een interventie van 30 dagen van emotiemanagement zoals voorheen beschreven, de cortisol (stresshormoon) niveaus met 23% deed dalen en de DHEA (opbouwende hormoon) met 100% deed stijgen. Zo is verlaging van de bloeddruk waargenomen, daling van depressie symptomen bij hartpatiënten, een verbetering van de levenskwaliteit bij diabetespatiënten. Algemene verbeteringen van de gezondheidsindicatoren zijn terug te vinden in talloze casus verslagen bij onder ander hartkloppingen, chronisch vermoeidheidsyndroom, fibromyalgie, HIV patiënten, fobieën, depressies, posttraumatische stress syndroom, etc.. Uit onderzoek bij diverse grote organisaties onder duizenden managers blijkt deze vorm van emotiemanagement positieve gevolgen te hebben op productiviteit, personeelstevredenheid en communicatieve effectiviteit. Ook zijn er onderzoeken verricht bij kinderen, tieners en studenten. Zij konden allen beter functioneren in de groep, beter concentreren en hadden minder last van examenvrees.

Conclusie

Emotie staat dichter bij de fysiologie, dan bij het rationele brein en daarom zal het beïnvloeden van de fysiologie en vooral de hartcoherentie, een positief effect hebben op ons emotioneel welzijn en als gevolg daarvan ons fysieke welzijn. Mediteren en positief denken dragen daartoe bij, maar het oprecht hebben van positieve gevoelens zet echt aan tot een (emotioneel) gezond lichaam. Het succes van elke vorm van therapie is direct gerelateerd aan het emotionele welzijn van de cliënt / patiënt. Hartcoherentie is een duidelijke en betrouwbare en beïnvloedbare indicator. Het bewijs is nog niet helemaal binnen, maar het is zeer veelbelovend.

Filmpje ter informatie:

 

Beginnen met Mindfulness

Adv - Wil je aan de slag en je leven niet meer laten leiden door de chaos in je hoofd? Neem vandaag de eerste stap naar rust in je hoofd. De online cursus 'Mindfulness voor het dagelijks leven' van Mindfulnessdocent Rolf van Baalen is een aanrader. De cursus helpt je in 8 weken van chaotisch en gestresst naar rustig en gelukkig. Mindfulness is een bewezen techniek en met deze online cursus eenvoudig en goedkoop te leren. Begin nu >

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here