Iedereen is weleens vol van zichzelf. In de huidige maatschappij is dat soms ook nodig om je te onderscheiden van anderen. Toch kunnen sommige mensen doorslaan in hun obsessie voor hunzelf. Dit wordt ook wel narcisme genoemd.

In deze blog lees je wat narcisme precies inhoudt. We bespreken de kenmerken, symptomen en oorzaken van narcisme. Vervolgens leggen we uit hoe je het beste kunt omgaan met een narcist en benoemen we mogelijke behandelingen die helpen tegen narcisme.

Wat is narcisme?

Narcisme is een persoonlijkheidsstoornis. Narcisten hebben een vervormd zelfbeeld en gaan op een hele andere manier relaties met mensen aan. Op het eerste gezicht lijkt een narcist vaak positief en charmant. Na verloop van tijd leer je de andere kant van een narcist kennen; opschepperig en egoïstisch. Narcisten geven meestal prioriteit aan hun eigen behoeftes, zijn uit op veel waardering en hebben een onderontwikkeld inlevingsvermogen.

Meestal uit narcisme zich voor en tijdens de puberteit. Als dit na de puberteit niet afneemt, is er waarschijnlijk sprake van een stoornis.

Kenmerken van narcisme

Het herkennen van narcisme is vrij lastig, omdat een narcist in eerste instantie vaak normaal overkomt en overtuigend kan liegen. Wanneer je langer omgaat met iemand die lijdt aan narcisme, komen er meerdere kenmerken aan het licht.

Er wordt bij narcisme onderscheid gemaakt tussen twee vormen: openlijk en verborgen narcisme. Bij beide vormen vindt een narcist zichzelf vaak beter dan anderen.

  • Openlijk narcisme: bij deze vorm komt de persoon arrogant over. Door de nadruk op zelfverheerlijking krijgt hij na verloop van tijd veel botsingen met mensen om zich heen. Een narcist gaat deze botsingen niet uit de weg en is overtuigd van zijn eigen gelijk. Door zijn charme en mensenkennis valt dit pas later op.
  • Verborgen narcisme: deze vorm is lastiger te herkennen, omdat de narcist zich op subtielere wijze uit. Hij is erg lief naar de buitenwereld toe, omdat hij op deze manier meer waardering hoopt te krijgen. Echter, in een meer vertrouwde omgeving, gaat de narcist zich egoïstisch en zelfverzekerd gedragen. Dit narcistische gedrag is vaak een compensatie, omdat diegene eigenlijk heel onzeker is en een laag zelfbeeld heeft.

Symptomen van narcisme

Narcisme is verder te herkennen aan onderstaande symptomen, waarbij de symptomen zich bij verborgen narcisme minder snel openbaren dan bij openlijk narcisme.

Een narcist:

  • komt in eerste instantie over als heel charmant en zelfverzekerd
  • windt mensen gemakkelijk om zijn vinger
  • is manipulatief
  • is egocentrisch
  • heeft weinig zelfkennis door zijn grootheidswaanzin
  • geeft zichzelf altijd gelijk
  • zegt geen sorry
  • is jaloers op andermans successen
  • projecteert zijn eigen gebreken op een ander
  • kan niet tegen (opbouwende) kritiek
  • heeft snel verlatingsangst (gesloten narcisme)
  • cijfert zichzelf weg om complimenten te ontvangen (gesloten narcisme)
  • heeft een negatief zelfbeeld (gesloten narcisme)

    om je vinger winden
    Een narcist windt anderen gemakkelijk om zijn vinger

Oorzaken van narcisme

De oorzaken van narcisme zijn nog niet precies bekend. Wel zijn er theorieën over het ontstaan van narcisme. Deze gaan ervan uit dat de persoonlijkheidsstoornis in de kindertijd is ontstaan.

Opvoeding

Vaak is een narcist een gevoelig kind geweest. Hij is dan extra gevoelig voor de druk die zijn ouders hem opleggen en hij kan slecht tegen kritiek. Hij ervaart dit als een bedreiging voor zijn zelfbeeld.

Sommige ouders zijn erg prestatiegericht. Hun kind moet ideaal zijn; lief, slim, behulpzaam en beleefd. Gevoelige kinderen kunnen zich dit erg aantrekken en hier vervolgens ook in geloven. Het ideale beeld dat hen als kind wordt opgelegd, kunnen zij zichzelf vervolgens ook opleggen.

Trauma’s en stress

Narcisme kan ook een defensieve reactie zijn op ingrijpende gebeurtenissen uit de jeugd, zoals trauma’s. Bij trauma’s als misbruik en mishandeling komt er extreem veel stress vrij. Een kind gebruikt narcisme vervolgens als overlevingsmechanisme tegen deze stress. Het kind verdringt hierbij zwakke emoties en toont alleen het ideale beeld van zichzelf.

Narcisme en relaties

Het hebben van een relatie met een narcist kan moeilijk zijn. In het bijzijn van de buitenwereld is een narcist vaak lief en charmant. Toch zal een narcist na verloop van tijd door manipulatie en overtuigende leugens, macht en controle proberen uit te oefenen over jou als partner. Dit leidt vaak tot conflicten binnen de relatie.

Daarnaast ontvangen narcisten graag waardering van hun partner, maar geven zelf doorgaans weinig tot geen waardering terug.

Oplossingen tegen narcisme

Als een narcist bereidt is om mee te werken, kan hij zeker iets aan zijn narcisme doen. Therapie werkt hierbij doorgaans beter dan medicatie, omdat narcisme wordt gezien als een gedragsstoornis.

Cognitieve gedragstherapie

Wanneer een narcist gedragstherapie overweegt, is het van belang dat hij vooraf inziet dat het eigen vertoonde gedrag niet normaal is. Om gedrag te veranderen, kan het beste voor cognitieve gedragstherapie gekozen worden. Hierbij gaat men aan de slag met het eigen gedrag en leert men omgaan met de bijbehorende problemen.

Stress voorkomen

Aangezien narcisme in het geval van trauma’s vooral een reactie is op de stress die vrijkomt, kan narcisme vermindert worden door beter met stress om te gaan. Belangrijk hierbij is dat stressvolle situaties worden vermeden en dat zowel lichaam als geest genoeg rust krijgt.

Wil je meer hulp bij het omgaan met stress? Lees deze online cursus tegen stress.

Veelgestelde vragen

Hoe kan ik omgaan met iemand met narcisme?

Het is belangrijk in de omgang met een narcist om hem of haar niet te ‘pleasen’. Hierdoor zou hij zich alleen maar machtiger voelen. Je kunt het gedrag van een narcist moeilijk beïnvloeden, maar je hebt wel invloed op je eigen reactie bij het gedrag van een narcist. Het beste advies hierin is: kruip niet in je schulp en doe niet mee aan de psychologische spelletjes. Een andere manier om een narcist te duiden op zijn gedrag, is door zijn gedrag te spiegelen. Hij wordt zo geconfronteerd met zijn eigen gedrag.

Komt narcisme vaker voor bij mannen of vrouwen?

Uit onderzoek blijkt dat narcisme vaker bij mannen voorkomt dan bij vrouwen. Dit komt door de karaktereigenschappen van het geslacht. Mannen vertonen van nature meer narcistische trekjes dan vrouwen. Vanuit de opvoeding wordt dit onbewust ook aangeleerd.

Advertentie

Moe, lusteloos, angst en paniek? Stress, overspannen, burn-out? Uw herstel begint hier!

BoFit biedt snel deskundige hulp bij burn-out en stress gerelateerde klachten, zoals slecht slapen, veel piekeren, hartkloppingen, hyperventilatie en een slechte concentratie.

Beweging en coaching in de natuur

Onze ervaren coaches werken volgens de effectieve BoFit-methode: lichaamsbeweging zonder prestatiedruk in combinatie met cognitieve en mentale coaching in de natuur. In vier opeenvolgende stappen werkt u eerst aan uw fysieke, mentale en emotionele herstel en daarna bouwt u uw eigen kracht op. De BoFit-methode is wetenschappelijk onderbouwd.

Resultaat van het BoFit-hersteltraject:

  • Positief zelfbeeld en een goede lichamelijke conditie.
  • Gezonde gedrevenheid en een optimale energiebalans.
  • Gerichte buikademhaling en een ontspannen lichaamshouding
  • De juiste balans tussen gevoel, verstand en lichaam om gewenste keuzes te maken.
Meer informatie >

Advertentie

Moe, lusteloos, angst en paniek? Stress, overspannen, burn-out? Uw herstel begint hier!

BoFit biedt snel deskundige hulp bij burn-out en stress gerelateerde klachten, zoals slecht slapen, veel piekeren, hartkloppingen, hyperventilatie en een slechte concentratie.

Beweging en coaching in de natuur

Onze ervaren coaches werken volgens de effectieve BoFit-methode: lichaamsbeweging zonder prestatiedruk in combinatie met cognitieve en mentale coaching in de natuur. In vier opeenvolgende stappen werkt u eerst aan uw fysieke, mentale en emotionele herstel en daarna bouwt u uw eigen kracht op. De BoFit-methode is wetenschappelijk onderbouwd.

Resultaat van het BoFit-hersteltraject:

  • Positief zelfbeeld en een goede lichamelijke conditie.
  • Gezonde gedrevenheid en een optimale energiebalans.
  • Gerichte buikademhaling en een ontspannen lichaamshouding
  • De juiste balans tussen gevoel, verstand en lichaam om gewenste keuzes te maken.
Meer informatie >

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here